Gerrit Gielen

We spreken vaak over “het systeem”. Het klinkt als een onzichtbare vijand: een web van regels, macht en onderdrukking dat ons klein houdt, met daarachter duistere krachten die aan de touwtjes trekken. Iets dat we moeten bevechten, ontmantelen, ontmaskeren.
Maar wat is dat systeem werkelijk?

Het systeem is geen betonnen muur en geen geheime club in een kelder. Het is het levende resultaat van miljarden gedachten die wortelen in angst. Vooral in één specifieke angst: de angst voor de ander. De ander die anders is. Die een andere huidskleur heeft, een ander geloof, een ander verhaal. En die daarom als potentieel gevaarlijk wordt gezien. De ander die bestreden, buitengesloten of overwonnen zou moeten worden.

Alle mensen die — vaak onbewust — vanuit die angst denken en handelen, vormen samen dit bouwwerk. Het systeem is dus geen “iets” daarbuiten. Het is een collectieve begoocheling van wantrouwen en zelfverdediging. Een energetisch bouwwerk van angst dat we met elkaar in stand houden, meestal zonder het te beseffen. Een bouwwerk dat het denken en handelen van de meeste mensen in hoge mate bepaalt.

Mensen streven naar geld en bezit uit angst voor tekort, naar macht, aanzien en erkenning uit angst niet geliefd te zijn. Winnen in de prestatiemaatschappij gebeurt uit angst een “loser” te zijn. De druk is enorm en uiteindelijk win je nooit: je verliest alleen je hartsverbinding met het leven zelf.

Angst creëert dualiteit, en dualiteit is het geloof in het bestaan van het kwade. Angst vertelt ons dat er iets buiten ons is dat ons bedreigt. Zij laat ons geloven dat er een scheiding bestaat tussen “wij” en “zij”, tussen goed en kwaad. Ze voedt het idee dat er mensen buiten ons zijn die bestreden moeten worden, omdat ze slecht zouden zijn. Zo gebeurt het dat angst goede mensen ertoe brengt slechte dingen te doen. Niet omdat zij slecht zijn, maar omdat zij geloven dat er slechte mensen bestaan die met alle middelen — desnoods met geweld — tegengehouden moeten worden.

Opmerkelijk genoeg zijn het vaak juist de mensen die het hardst roepen dat ze het systeem bestrijden, degenen die het systeem het meest voeden. Zij zien overal vijanden: de elite, de onderdrukkers, “zij”. Met andere woorden: ze versterken de dualiteit die door angst is voortgebracht. En zo bouwen ze — zonder het te willen — mee aan precies dat bouwwerk dat ze zeggen te verafschuwen.

Werkelijk uit het systeem stappen vraagt iets radicaal anders. Het vraagt geen ticket naar een ander land, geen nieuwe vlag en geen ander paspoort. Het vraagt een innerlijke ommekeer:

• Durven geloven dat de ander, diep vanbinnen, in wezen niet anders is dan jij, en deel is van dezelfde eenheid.
• De overtuiging loslaten dat er fundamenteel slechte mensen bestaan die bestreden moeten worden. In plaats daarvan het goede in iedereen zien en door dat te zien het goede in de ander voeden en laten stralen.
• Stoppen met het voeren van innerlijke en uiterlijke oorlogen — ook in je oordelen, je woorden, je tweets en je gedachten. In plaats daarvan woorden van liefde en hoop in de wereld brengen.
• Voelen dat het universum in essentie goedwillend is, en dat wij allen deel uitmaken van hetzelfde levende licht.

Dat klinkt misschien zacht of naïef. Maar het is allesbehalve zwak. Het is misschien wel de moedigste daad die er bestaat: weigeren om angst nog langer als kompas te gebruiken. Het is wat Christus ooit verwoordde met de uitspraak: “Heb je vijanden lief.” Dat is uit het systeem stappen.

Wanneer je ophoudt anderen — en jezelf — te zien als bedreiging, verliest de angststructuur, het systeem, haar brandstof. Het brokkelt dan niet af door geweld of revolutie, maar door iets veel krachtigers: gebrek aan voeding. Het systeem kan alleen blijven bestaan zolang mensen het blijven voeden met haat, woede en angst, met ideeën als goed versus kwaad, wij versus zij, overleven of ten onder gaan.

Zodra jij besluit te denken vanuit liefde voor de ander, te geloven in het goede in de medemens, ontstaat er ruimte. Ruimte voor verbinding. Voor vertrouwen. Voor creatie. Voor een andere samenleving — niet gebouwd op angst, maar op een gedeeld innerlijk licht, op liefde voor de mens en voor de natuur. De verbroken hartsverbindingen beginnen zich dan te herstellen.

Daar begint de werkelijke omslag.
Niet in Den Haag.
Niet in Brussel.
Niet op Wall Street.

Maar in de stilte van je eigen hart, wanneer je voor het eerst inziet:

Mijn angst voedt het systeem, het systeem voedt mijn angst.
Als ik mijn angst loslaat, laat ik het systeem los en vind ik mezelf terug.

En precies daar, in dat kleine, stille moment waarop je besluit niet langer te denken vanuit angst maar vanuit liefde en vertrouwen, wordt het systeem ontmanteld.

© Gerrit Gielen

---